لاله شاهد ماجرا

لاله شاهد ماجرا

لاله  نام علمی: Tulipa) نوعی گل است. بر طبق روایاتی این گل اصالتاً متعلق به ایران و آسیای میانه بوده‌است. بیش از صد نوع لاله امروزه در جهان طبقه بندی شده‌است.

به نظر می‌رسد نام گل لاله از کلمه لال یا همان لعل از زبان سانسکریت به معنی قرمز گرفته شده باشد. در این صورت یا نام این گل منشأ هندی دارد یا کلمه لال در فارسی هم به این معنی به کار می‌رفته‌است. علیرغم اینکه گل لاله به طور طبیعی در دشتها و کوهستانهای ایران میروید ولی مردم با ذکر گل لاله در واقع گل شقایق در ذهنشان نقش می‌بندد.

لاله واژگون (Fritillaria imperialis) گیاهی است بومی منطقه گسترده‌ای از آناتولی، فلات ایران و کوه‌پایه‌های هیمالیا. آن را گُل اَشک، اشک مریم، تاج قیصر نیز نامیده‌اند زیرا مقداری شبنم در بین این گل‌ها جمع می‌شود و سپس از گل به پائین می‌چکد.

عمر این گیاه بسیار کوتاه است. گل‌دهی آن از اوایل اردیبهشت آغاز می‌شود و در فصل بارش پایان می‌یابد. لاله واژگون از گیاهان علفی پیازدار و چندساله‌است که تاکنون ۱۵ گونه آن در ایران شناسایی شده‌است. گونه زرد کمرنگ متمایل به لیمویی این گل‌ها موسوم به لاله گرگانی بین ۵۰ تا ۸۰ سانتیمتر ارتفاع دارد

پیاز این گیاه به علت وجود موادی موسوم به آلکالوئیدهای ایمپریسین و فرتیسین مسکن درد است.

لاله واژگون یا لاله نگونسار، در نقش سرستون‌های ساسانی‌ها هم در موزه تاق بستان در کنار نقش پادشاه ساسانی دیده می‌شود. گویند این گل در آن زمان که گلوی سیاووش با تیغ تیز گرسیوز آشنا می‌شد، شاهد ماجرا بود. از پس آن اندوه، گلگونه رخ، سر به زیر افکند تا آرام آرام اشک بریزد بر بیگناهی سیاوش

چو سرو سیاوش نگونسار دید		سراپرده دشت خونسار دید
بیفکند سر را ز انده نگون		بشد زان سپس لاله واژگون

دشت لاله‌های واژگون در استان چهارمحال و بختیاری مشهورترین دشت لاله ایران است که در اواخر فروردین و اوایل اردیبهشت به گل می‌نشیند. گونه‌ای از لاله واژگون که در این دشت می‌روید بسیار نادر است و در یک اثر طبیعی ملی به شمار می‌آید. دشت لاله های واژگون فریدون شهر نیز، دیگر دشت لاله ایران است. از مناطق دیگر در ایران در غرب استان اصفهان، شهر خوانسار و منطقه بوئین میاندشت است که لاله های زیادی دارد.